Đọc khi Buồn


Cho em…

– Thầy Trần Duy Nhiên –

PHẦN I

Em,

Tôi không biết tên em, tôi không biết em là ai, nhưng tôi biết em là một người thao thức

Vì em thao thức nên những dòng sau đây mới đến được tay em. Vì em thao thức nên một ai đó đã gửi đến tặng em, hoặc giới thiệu cho em. Vì em thao thức nên em mới chịu khó đọc hết những dòng khô khan này.

Tôi đã viết những dòng này, đầu tiên, cho các con tôi, và cho học trò của tôi.

Một số bạn hữu muốn tôi gửi chúng đến những người trẻ khác, những người thao thức, những người tìm kiếm, những người mong biến cuộc đời mình thành một cái giá trị. Và vì thế tôi cũng muốn dành những trang này cho em, với hy vọng cùng với em suy tư về cuộc sống, bởi lẽ em là một người trẻ thao thức và đang ở lứa tuổi với con tôi và sinh viên của tôi.

Đời người cũng giống như một sứ điệp. Giá trị của một sứ điệp không phải là ở nó dài hay ngắn, nhưng ở điểm nó có ý nghĩa hay không.

Tôi gửi đến em những dòng này như một món quà lên đường, chứ không phải như những lời khuyên và lại càng không phải là những lời dạy dỗ (không ai có thể dạy kẻ khác sống cuộc đời họ !), với ao ước được em hiểu rằng, chung quanh em, ngoài những người thân, vẫn còn nhiều người mong em sống một cuộc đời có giá trị, nghĩa là có hạnh phúc. Và tôi nghĩ, em chỉ thực sự hạnh phúc này nào em nói được: “EM LÀ MỘT CON NGƯỜI CÓ MỘT  TRÁI TIM”

Em phải là MỘT CON NGƯỜI CÓ MỘT  TRÁI TIM

A – được hướng dẫn bằng một LÝ TRÍ SÁNG SUỐT

B  – được hun đúc bằng một TÌNH THƯƠNG SÂU ĐẬM

C  –  được nói dài bằng một ĐÔI TAY HAY LÀM

—————— oOo ——————

A  –  MỘT TRÁI TIM … ĐƯỢC HƯỚNG DẪN BẰNG MỘT LÝ TRÍ SÁNG SUỐT

Chỉ có như thế đời sống của em mới có giá trị và có chất người.

LÝ TRÍ SÁNG SUỐT…

1. có nghĩa là em phải SUY NGHĨ

2. dựa trên LẬP TRƯỜNG

3. trên cơ sở TỰ BIẾT MÌNH

4. và CHẤP NHẬN MÌNH

5. đồng thời biết được giá trị của IM LẶNG

—————— oOo ——————

1 . SUY NGHĨ

Em hãy nhớ rằng không bao giờ có một giải pháp sẵn có cho vấn đề em gặp. Có thể đó là một vấn đề rất cũ, nhưng em là một con người độc nhất không giống bất cứ một ai… Thế nên chỉ có em mới giải quyết được cho chính mình. Và điều đó đòi hỏi em phải suy nghĩ, nếu em không muốn trở thành một con cừu trong trăm ngàn con cừu, một cái máy đúc sẵn giống như trăm ngàn cái máy khác. Em là một con người !

2. LẬP TRƯỜNG

Lập trường không phải là những khẩu hiệu người ta nhét vào đầu óc em. Lập trường là những quy tắc giúp em thể hiện được con người thật của em. Phản bội lập trường là phản bội chính mình, là giết chết con người thật sự độc đáo của mình. Em suy nghĩ xem con người thật sâu thẳm trong em là gì ? Lập trường của em là gì ? Ý nghĩa cuộc đời của em không phải là người khác muốn em trở thành cái gì, nhưng chính em, muốn sống trọn vẹn, em phải triển nở thế nào ?

3. TỰ BIẾT MÌNH

Em hãy xem lại những khả năng và những hạn chế của mình, những ưu điểm và những khuyết điểm của mình (hãy im lặng nhìn lại xem chính mình)

4. CHẤP NHẬN CHÍNH MÌNH

Khi thấy được những ưu và khuyết điểm của mình. Em không nên quá tự hào về ưu điểm. Xét cho cùng những ưu điểm đó có thể là em không có công gì cả, hoặc nếu em có phát triển thì bất cứ ai đó có điều kiện bẩm sinh và hoàn cảnh thuận lợi như em cũng sẽ có những ưu điểm đó. Ngược lại, khuyết điểm của em cụng không có quyền gây cho em một mặc cảm nào: con người là nạn nhân của khuyết điểm mình, và phần rỗi của mình chưa chắc là phần quyết định. Cố nhiên em sẽ kiên trì sửa sai, nhưng dù sao đi nữa, em hãy chấp nhận bản thân và thông cảm cho chính mình.

5. IM LẶNG

Mỗi tuần hãy để ít nhất một giờ để suy nghĩ lại những biến cố xảy ra và phản ứng của mình. Trong dòng đời thác lũ, nếu em không ngồi lại suy nghĩ về bản thân thì chẳng bao lâu em sẽ đánh mất chính mình. Mất mát lớn nhất của một con người là đánh mất chính mình.

Hãy tìm cho em những thời gian tĩnh lặng.

—————— oOo ——————

B  –   MỘT TRÁI TIM ĐƯỢC HUN ĐÚC BỞI MỘT TÌNH THƯƠNG SÂU ĐẬM

Vìđược tình người là em được tất cả.

Và mất tình người thì em sẽ thấy mình là người nghèo nhất

Và để nuôi nấng tình người em hãy:

1. THÔNG CẢM

2. TỪ ÁI

3. QUÊN MÌNH

4. LẮNG NGHE

5. GIỮ NỤ CƯỜI

—————— oOo ——————

1. THÔNG CẢM

Mẫu số chung của con người là sự đau khổ. Và để giải quyết đau khổ đó mỗi người sử dụng những gì trong tầm tay mình. Đôi khi cách giải quyết đó gây ra những hành động ti tiện và độc ác.

Đứng về phương diện luật pháp hay đạo đức, có thể người ấy sai. Nhưng nếu em nhìn người ấy như một người đau khổ – vật chất hay tinh thần – thì em sẽ thông cảm được; bởi vì xét cho cùng, con người đáng thương hơn là đáng trách. Không ai bắt em làm quan tòa, hãy làm một người anh chị em.

2. TỪ ÁI

Có thông cảm em mới không bao giờ buộc tội ai, nhất là nếu người đó xúc phạm đến mình. Hãy đặt mình vào trường hợp của người khác, em sẽ học được sự thứ th, và lòng từ ái của em sẽ không bị những ti tiện làm vẩn đục.

3. QUÊN MÌNH

Điều kiện cơ bản là quên mình.

Nếu em tập cho quen, em thấy được bằng kinh nghiệm rằng càng quên mình bao nhiêu, thì con người mình được tràn đầy bấy nhiêu. Em sẽ nhận được tình người tràn đầy, điều mà mọi sự níu kéo, mọi sự dụ dỗ không bao giờ có thể đem lại được.

4. LẮNG NGHE

Em hãy nghe bằng tay, bằng khối óc, và bằng cả con tim. Em sẽ nghe được những gì mà không bản nhạc nào diễn tả nổi. Em sẽ nghe được lòng người, và em sẽ học được, thông cảm được, yêu thương được cộc sống này.

 5. NỤ CƯỜI

Em hãy đến với mọi người bằng nụ cười. Nụ cười trên môi và nụ cười trong lòng. Và khi đối diện với một người không còn niềm vui nào nữa thì chính lúc đó nụ cười của em lại càng cần thiết. Em hãy gieo nụ cười và gặt hái hạnh phúc. J’ai crié: La vie est méchante ! Et l’ écho m’a répondu: chante !

—————— oOo ——————

C – MỘT TRÁI TIM ĐƯỢC NỐI DÀI BẰNG MỘT ĐÔI TAY HAM LÀM

Chỉ qua hoạt động thì cuộc sống mới đáng sống, miễn là hoạt động ấy tự do, nghĩa là tự  ý mình nhập cuộc.

Hãy làm những việc mình yêu thích. Và nếu không thể làm được việc mình yêu thích, thì hãy yêu thích việc mình làm.

Và muốn hành động có hiệu quả, em hãy nhớ rằng.

1. KHÔNG CÓ VIỆC NHỎ và phải có lòng

2. NHIỆT TÂM

3. QUẢ QUYẾT

4. KHÔNG SỢ KHÓ

5. trong tinh thần CHẤP NHẬN CUỘC SỐNG

—————— oOo ——————

1. KHÔNG CÓ VIỆC NHỎ

Không có công việc nào là việc tầm thường. Chỉ có những con người tầm thường. Hãy đối diện với những việc nhỏ và hoàn tất chúng một cách phi thường. Chết một cách anh hùng là một điều khó, nhưng sống tầm thường một cách anh hùng còn khó hơn… Thầy mong em sống hơn cả một anh hùng, thầy ao ước em sống như một con người.

2. NHIỆT TÂM

Khi bắt tay vào việc, em xem lại lòng hăng say của em.Nếu chưa thấy hăng say, hãy nung nấu cho mình lòng hăng say trước đã… Thà là một công việc bị đình trệ còn hơn là con người em trở nên khô cằn. Và có hăng say thì mọi việc đều nhẹ nhàng; bởi lẽ khi yêu thích thì không còn khó khăn, vì nếu có khó khăn, thì khó khăn đó cũng được yêu thích rồi.

3. QUẢ QUYẾT

Phải đi đến đích với bất cứ giá nào, và sẵn sàng trả giá. Phải nhìn trước, cố nhiên, nhưng khi đã quyết định rồi  thì không bao giờ bỏ cuộc. Cái khó không phải là bắt đầu mà là bắt đầu lại.

4. KHÔNG SỢ KHÓ

Những khó khăn gặp phải là những trở ngại để vợt qua. Em hãy tự chủ: “Điều gì người khác có thể vợt qua thì tôi cũng vượt qua được”

5. CHẤP NHẬN CUỘC SỐNG

Chỉ có những người nhảy xuống nước mới biết bơi. Chỉ có những người nhảy vào cuộc sống và bết chấp nhận cuộc sống mới thấy được bằng cuộc sống có thể dìm mình nhưng cũng chính nó nâng đỡ mình.

—————— oOo ——————

PHẦN II

Nhưng rồi trong cuộc sống của em sẽ đối diện với những biến cố trầm bổng. Em sẽ ghi lại trên giấy hay ít ra trong ký ức mình.

Không có trường nào hay hơn trường đời.

Không có thầy nào hay hơn chính mình.

Và bài học kinh nghiệm là một bài học bản thân.

Những gợi ý sau đây giúp em một đường hướng để em tìm tòi và học hỏi nơi chính mình, ở một số khúc quanh của cuộc đời em.

1. LẦN LỰA CHỌN

2.LẦN LO ÂU

3.LẦN SẦU KHỔ

4. LẦN BỊ HIỂU LẦM

5.L ẦN MẤT MÁT

6. LẦN CÔ ĐƠN

7. LẦN CHÁN NẢN

8. LẦN THẤT BẠI

9. LẦN THÀNH CÔNG

10. và không bao giờ quên: NHỮNG NIỀM VUI NHO NHỎ

—————— oOo ——————

1. LẦN LỰA CHỌN

Thế nào rồi em cũng phải đối diện với những chọn lựa nhỏ to. Thế thì hãy nhớ: – Chọn lựa là hy sinh, hãy biết hy sinh nhưng hãy chọn lựa; – Và sau đó, đừng bao giờ hối hận vì mình đã chọn lựa.

2. LẦN LO ÂU

Lo âu là một chuyện rồ dại. Hãy tính toán suy nghĩ, và làm tất cả những gì mình có thể làm… Rồi thôi. Và chờ đợi.

Lo âu không bao giờ giải quyết được gì và có thể làm cho mình thiếu sáng suốt để giải quyết mọi việc ổn thỏa.

3. LẦN SẦU KHỔ

Ai cũng gặp sầu khổ, nhưng không phải ai cũng biết sầu khổ. Sầu khổ là một kho tàng quý giá, hãy nếm lấy cho tận đáy để mình biết mình, để mình biết người:

L’ homme est un apprenti, la douleur est son maitre, Et nul ne se connait, tant qu’il n’a pas souffert.

Nhưng hãy tránh sự thất vọng như dịch hạch, Và nếu mọi sự trở nên đen tối thì hãy tự nhủ: Mặt trời rồi sẽ mọc.

4. LẦN BỊ HIỂU LẦM

Nếu bị đánh giá sai lầm và có cơ sở thì hãy rút kinh nghiệm, và đừng buồn.

Nếu bị đánh giá sai lầm mà không có cơ sở, thì tại sao lại phiền lòng. Người đánh giá không đáng cho mình bận tâm.

5. LẦN MẤT MÁT

Có những mất mát vật chất: đó cũng là kinh nghệm để mình giữ gìn. Và rồi cũng thay thế được.

Có những mất mát tinh thần, và hầu như không thay thế được: đó là những kinh nghiệm cho em thấy rằng mình đã từng giàu có.

Hãy nhớ lại những gì mình đã có và đang có, và cảm tạ cuộc đờii. Em có thể mất rất nhiều thứ nhưng không bao giờ mất hết tất cả mọi sự.

6. LẦN CÔ ĐƠN

Cô đơn là kinh nghiệm bi đát nhất của mỗi người. Nhưng chỉ có những tâm hồn có tầm vóc mới hiểu được thế nào là cô đơn. Hãy đối diện, đừng chạy trốn. Đây là lò luyện khí tốt nhất. Sau đó em sẽ lớn hơn, sẽ biết  rõ mình và có nhiều khả năng thông cảm.

Đừng để cho chua chát lẫn lộn với cô đơn.

7. LẦN CHÁN NẢN

Đây là một cơn bệnh. Phải chữa trị bằng cách tìm ra nguyên nhân. Đừng hài lòng với tình trạng này, đừng bi đát hóa.

Có thể là một nguyên nhân do thể chất. Hãy nghĩ ngơi.

Có thể là một biến cố trong cuộc đời. Hãy tâm sự với người mình tin cẩn. Nếu không có được hãy để thời gian hàn gắn.

Đừng van xin kể lễ. Hèn đi.

8. LẦN THẤT BẠI

Ai cũng có lần thất bại. Đừng tự hạ. Công việc thất bại. Đừng cho rằng mình đã thất bại.

Chính thái độ chấp nhận thất bại với nụ cười, sau khi đã cố gắng hết sức mình, làm cho ta trở thành một con người bản lĩnh.

9. LẦN THÀNH CÔNG

Hãy sung sướng khi thành công, đó là phần thưởng xứng đáng nhất. Nhưng đừng vênh vang! Hãy nhớ rằng ít khi có một thành công vĩnh viễn.

Chỉ có một thành công vĩnh viễn mà mình phải chuẩn bị bằng cả cuộc đời: Đó là tạo ý nghĩa cho từng giây từng phút của cuộc sống mình.

10. NHỮNG NIỀM VUI NHO NHỎ

Không phải ngày nào cũng có những biến cố trọng đại, nhưng ngày nào cũng có niềm vui nho nhỏ: một cánh hoa đẹp; một lần gặp gỡ; một trang sách hay; một món ăn ngon; một làn gió mát… Hãy sống cởi mở với những niềm vui đó.

Nếu em quen đi, cộc sống sẽ trở nên đơn điệu và buồn chán. Và có thể em sẽ trở thành bệnh hoạn.

—————— oOo ——————

LỜI TỪ BIỆT

Cám ơn em đã cùng tôi đi đến cuối… Cuối tập sách nhưng chỉ là ngưỡng cửa cuộc đời.

Phần còn lại là phần của em.

Em sẽ viết bằng cuộc sống của mình.

Bây gờ em hãy ra đi…

Mạnh dạn lên em, cuộc đời chờ đợi em.

Tự tin lên em, để mọi người tin tưởng em.

Phấn khởi lên em, để mọi người cùng phấn khởi với em.

Hôm qua, em là người lớn nhất trong thế giới trẻ nhỏ,

Hôm nay em là người nhỏ nhất trong thế giới người lớn.

Hãy tỏ ra mình là một người lớn với lòng khiêm cung của một người mới vào đời…

Ngày em ra đời, em không có quyền quyết định…

Nhưng giờ đây em vào đời, quyền quyết định là của em.

Ôi ! Tôi mong sao, một ngày nào đó, thoáng gặp em trên đường, em vui vẻ bảo tôi rằng: Em thật sự là một người hạnh phúc.

Thôi em đi…

Chúc em khẳng khái lên đường, nghe em…

Trần Duy Nhiên.

5 phản hồi

5 thoughts on “Đọc khi Buồn

  1. Pingback: Trang mới ra mắt: Đọc khi buồn… « Sơn's Blog | dotienson.com

  2. Ngày xưa hết lớp 12 mà được ai đó tặng cho bài văn như thế này chắc cuộc sống của mình ít nước mắt hơn nhiều.
    Mình cũng buồn vì những hoài bão của mình không được gieo bởi mái trường phổ thông mà hoàn toàn do mình tự tìm hiểu và đam mê(điều mà thầy cô nên là người gieo vần vào suy tư của mỗi đứa học sinh khi sắp bước vào đời).
    Không biết bạn học phổ thông ở đâu, mình học cấp 1,2,3 đều ở Hà Nội, nhưng mình không có được một lời khuyến khích, động viên nào từ đấy cả. Cái duy nhất mình có được cho đến tận bây giờ là sức sống mãnh liệt, không bao giờ đầu hàng số phận(thứ hoàn toàn thuộc về bản ngã).
    Cứ mỗi lần nghĩ đến điều này, mình lại đau xót cho nhiều thế hệ, bao gồm thế hệ của mình, trước và sau đó, vẫn còn những sự vô tình trong xã hội khiến bao đứa trẻ lớn lên mà không dám ấp ủ dù chỉ một ước mơ.

    • Em học ở Hà Đông cả 3 cấp🙂
      Em vẫn còn thua anh, chưa có hoài bão ước mơ của RIÊNG mình, chặng đường của em cứ bước, cứ bước như vốn thế, hết cấp 1 cấp 2 rồi vào trường chuyên, rồi học Y, rồi cố gắng học, thi……………..😦

      • Như vậy là bạn đang ở giai đoạn tích góp kinh nghiệm sống để sau này có thể đặt ra cho mình những câu hỏi lớn.
        Mình cũng vậy thôi, chẳng hơn gì Sơn cả, cuộc sống không ai bước nhanh hơn ai đâu, chẳng qua một số người tự cho mình hiểu đời hơn kẻ khác(giới chuyên môn gọi là bệnh vĩ cuồng đấy) mới lớn tiếng vỗ ngực này nọ.
        Mình vừa gặp lại một người bạn cấp 2, bạn ấy học ở trường Y học cổ truyền(theo truyền thống gia đình) rồi sang Trung Quốc để học đại học. Hồi đấy tụi mình mỗi người một ước mơ riêng, mình muốn nghiên cứu Toán học còn bạn ấy chỉ muốn tìm hiểu về Y khoa, thoáng cái đã 6 năm mà dường như không ai trong bọn mình thay đổi cái ước mơ tưởng chừng non nớt, có chút mơ hồ đó.
        Tuy bạn mình không nổi bật giữa rất nhiều học sinh xuất sắc khác, nhưng mình luôn ngưỡng mộ cậu ta về cái cách cậu ấy giữ lửa cho niềm đam mê tuổi thơ.
        Đọc blog của bạn, mình thấy Sơn có nét gì rất giống với cậu bạn của mình(cậu ấy cũng có tầm vóc cao to :D), hy vọng bạn làm đc nhiều điều có ích cho bản thân và xã hội.

        P/S: Xin lỗi vì lần nào cũng viết lách dài dòng, mất thời gian duyệt bình luận của Sơn.

      • Có gì đâu anh😀 Chia sẻ nhiều với anh em rồi mà. Em dùng WP chưa lâu nên ko rõ lắm. Nhưng thấy các comment của anh đc tự động approve rồi😀

        Cuộc đời vẫn còn dài…
        Ta phải giữ ước mơ hoài bão😀

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s